دهه هفتاد(۱۹۷۰) رو خیلی دوست دارم! از مدل های لباسش تا ایدئولوژی هاش ...آدمهاشو...قهرمانانش رو، موسیقی...حتی اتوموبیل ها و سلاح هایش...! مرسدس های دهه هفتاد رو با این اسباب بازی های فعلی مقایسه کنید ...! دهه هفتاد  به نظرم اوج اصالت و صداقت و بکارت! دنیا بود...و هست! اسلامگراهایش..واقعا اسلامگرا بودند و هنوز  به کمونیسم بازی و ترور و شهرستان بازی و... آلوده نشده بودند، این مطلب را ۴ آبان ۸۵  تحت عنوان «"گام دوم اسلامگرایی" ؛ بایدها و نبایدها» نوشتم(+) یعنی درست موقعی که حماس تازه به پیروزی رسیده بود و دولت هنیه تازه  تشکیل شده بود، با تحولات فعلی در فلسطین و لبنان و ..فکر می کنم امروز، خواندن این مطلب خالی از لطف نباشد:

***

اسلامگرایی به مفهوم جدید آن، از اوایل دهه هفتاد میلادی وارد مرحله جدید تکوین و رشد خود شد، درخشان ترین مصداق  این جریانات، جنبش اسلامی مردم ایران و سرنگونی ناباروانه رژیم پهلوی بود، در کنار جنیش هایی مثل "مجاهدین افغان، اخوان المسلمین، جهاد اسلامی فلسطین، حرکت محرومین به رهبری امام موسی صدر و ..." جوانه های این نهضت عظیم بودند که یکی پس از دیگری به ثمر نشستند.

واقعیت این است که خاورمیانه، ناسیونالیسم عربی و سوسیالیسم واراداتی را تجربه کرده و از این تجربه ها عبور کرده است ودر عین حال جنبش اسلامگرایی با ریشه های کهن و میراث تاریخی و فرهنگی اش از یک سو و شادابی و طراوات و تازگی از یک سو، بهترین و اصیل ترین گزینه  برای خاورمیانه و مناطق شمال آفریقا و هم مرز شدن با "غرب" است.

به اذعان بسیاری از کارشناسان مسائل استراتژیک، جریان اسلامگرایی چنان قوی و ریشه دار و دارای پتانسیل های عظیمی است که اگر بتواند هم در قامت "نهضت" و هم در هیبت "نهاد" شکوفا شود، بی تردید جدی ترین رقیب و جایگزین تمدن لیبرال -دموکراسی غرب خواهد بود.

امروز جنبش اسلامگرایی درشرایط بسیار ویژه ای به سر می برد؛ که می توان از آن به عنوان " گام دوم اسلامگرایی" در منطقه خاورمیانه یاد کرد، که یکی از ملموس ترین مصادیق این شرایط خاص،  "بحران فلسطین- لبنان"  است که  یک نقطه عطف و سرنوشت ساز برای کلیت جریان اسلامگرایی در منطقه به نظر می رسد .

***

با نگاهی به وقایع دوسال اخیر که به اذعان بسیاری از صاحب نظران ستاره اقبال اسلامگرایی در منطقه رو به درخشش گذاشته است، می توان دریافت که استراتژی "اسلامگرایی علیه اسلامگرایی"، "اسلام علیه مسیحیت" رویکرد غرب در مقابله با جریان اسلامگرایی بوده است، کاریکاتورهای اهانت آمیز نسبت به حضرت رسول(ص) وسخنان مناقشه برانگیز پاپ و مقامات مسیحی که به تعبیر رهبر انقلاب  "حلقه ای از توطئه ایجاد جنگ صلیبی" بود، بخش هایی از یک حرکت برنامه ریزی شده دراز مدت در منطقه می باشد.

نمونه جالبی که می توان بدان اشاره کرد ، رشد قارچ گونه جریانی مشکوک وخشن که خود را به جریان اسلامگرایی منسوب می کند، در برخی از کشورهای آفریقایی است که در شرایط فعلی بسیار قابل تامل است.

ازسوی دیگر می توان وجه دیگر استراتژی آمریکا برای مقابله با اسلامگرایی را درچارچوب طرح "خاورمیانه بزرگ"و حمایت غیرمستقیم و مزورانه از روی کارآمدن دولتهایی با رویکرد اسلامی ولی"ضعیف" ارزیابی کرد که به منظورایجاد زمینه " انتقال " برای بازگشت جریانات لائیک و سکولار به معادلات سیاسی  کشورهای منطقه برای اعاده سلطه غرب  بر منطقه حساس خاورمیانه - قلب انرژی جهان- این موضوع دردستور کار کاخ سفید قرار گرفته است.

در وقایع مربوط به انتخابات اخیر فلسطین نیززمزمه هایی از این دست به گوش می رسید  که دولت آمریکا عمدا با  کمک علنی 20میلیون دلاری به " فتح " رقیب حماس در انتخابات فلسطین، پیروزی حماس را تسهیل کرد- با توجه به منفور بودن آمریکا در میان مردم فلسطین- چون این تحلیل را داشت که حماس، توانایی "اداره دولت" و تبدیل شدن از یک نهضت به یک نهاد را ندارد و با شرایط بغرنج ایجاد شده، مردم فلسطین عملا چاره ای جزبازگشت  دوباره به سمت چهره های نزدیک به "ساف و فتح"  وطیف  سیاسیون لائیک-ملی گرا  که رابطه نزدیکی با آمریکا دارند، نخواهد داشت.

تحولات فلسطین و لبنان ، چالش هایی  که امروز دولت حماس در آن به سر می برد(به رسمیت شناختن رژیم اسرائیل) و حزب الله لبنان هم در ابتدای دست و پنجه نرم کردن با آن است(قطعنامه 1701)، نمونه و ویترین مناسبی از چالش های فعلی و آینده جریان اسلامگرا در منطقه است که باید به دقت مورد بررسی و تحلیل موشکافانه اسلامگرایان قرار بگیرد.

 بی شک می توان باور نمود که  اگر فشارهای مضاعف فعلی به ناکارآمدی و ناتوانی اسلامگرایان در اداره امور منجرشود و یا اینان به دامن برخی خواسته های نامریی همانند افراط و فرقه گرایی و..بیفتند، نباید گمان کرد که محبوبیت و موقعیت فعلی آنها بازهم تداوم بیابد، بدیل های مصنوعی یا واقعی بسیاری دربرابر اسلامگرایی وجود دارد که می توان جریان تکنوکرات سکولار را یکی از مهمترین آنها توصیف کرد.

***

در بررسی و تحلیل این روند، چند ضرورت کلیدی برای جنبش های اسلامگرای منطقه  به ذهن می رسد:

1- لزوم تفکیک بین "بنیادگرایی کور سلفی-وهابی و انواع طالبانیسیم با جریان اصیل و پویای اسلامگرایی.

2- تفکیک و مرزبندی  بین "غرب ستیزی" و "رقابت جدی و منطقی با غرب".

3-مقابله عملی و نظری با برداشت های افراطی و غلط از "شریعت" اسلامی به عنوان عاملی که دشمنان اسلام برای به محاق کشاندن جریان اسلامگرایی حساب زیادی روی آن باز کرده اند.

4-اسلامگرایی باید توان جذب وهضم و تعامل با سایربخش های جامعه را داشته باشد وبا عبور از وادی "نفی" و وارد شدن به مرحله " اثباتی" در تعاملات سیاسی -اجتماعی نمایشی مطلوب ازظرفیت های خود بروز دهد.

۵- گسترش نفوذ بین نخبگان و دور شدن از رویکردهای صرفا پوپولیستی به منظور تبدیل شدن به یک جریان عظیم اجتماعی در کشورهای مختلف منطقه .

6- ایجاد و تاکید بر یک هویت جمعی اسلامی با  مصادیقی مثل احیای مفهوم " بازار اسلامی" یا دیگر موارد مشابه می تواند به عنوان یک فرصت وعامل تعیین کننده در معادلات منطقه وتعامل با غرب بحساب آید وعاملی درجهت "نهادینه شدن اسلامگرایی " در منطقه باشد.

7-تلاش برای رودرو قراردادن وایجاد شرایط برای تقابل هرچه بیشترجریان اسلامگرایی با نهادها، هنجارها و حقوق بین الملل و در نتیجه به انزوا کشاندن آن در دراز مدت به عنوان یک راهکار اصلی غرب مطرح می باشد که جریانات اسلامگرا باید توجه ویژه ای به این دام خطرناک داشته باشند.

۸-می توان گفت امروز جریان نوپای اسلامگرایی در منطقه فاقد "رسانه" است و تجهیز به ادوات جنگ "نرم" و رسانه ای می تواند یکی از اولویت های جهان اسلام در شرایط جدید باشد، آنهم در شرایطی که رقیب ، بهترین و گسترده ترین استفاده از رسانه ها را انجام می دهد، تعامل با نهادهای مدنی و داشتن سعه صدر مناسب برای هضم و جذب تکثرهای موجود در جوامع، از دیگر نکات مهم در این میان است، می توان گفت تاکنون جهش اسلامگرایی معطوف به پیروزی در انتخابات و جلب افکار عمومی بوده است و از "نهادسازی" غافل بوده است.

 چالش هایی درحوزه هایی مانند " زنان، حقوق بشر و نهادهای مدنی، آزادی و.." مهمترین چالش پیش روی اسلامگرایان منطقه است، غرب هم  به مدد قدرت نرم رسانه های  خود، زیرکانه در پی کوک کردن گفتمان جهانی حقوق بشر خود علیه موج جدید اسلامگرایی است و این توجه به این را بیش از پیش مهم و حیاتی جلوه می دهد.

جمهوری اسلامی ایران -که با وقوع  انقلاب اسلامی آغازگر موج نوین اسلامگرایی در منطقه بود-  در شرایط امروز جایگاه ویژه ای دارد ، می توان گفت که چالش های دیروز نظام جمهوری اسلامی، چالشهای "امروز" نهضت اسلامگرایی در منطقه خاورمیانه است.

اگر ایران در پیدایش و شکوفایی این نهضت، نقش بی بدیلی داشته است می تواند در شرایط خطیر کنونی هم با الگو شدن و الهام بخشی و انتقال تجربیات و عبور خود از چالش های گوناگون سیاسی -اجتماعی، جنبش های اسلامگرای منطقه را یاری دهد.

می توان به خلاصه گفت چالش جدی اسلامگرایان  عبور از "نهضت" به سمت "نهاد" می باشد.

-قاعده القاعده...ایران هدف بعدی القاعده؟(+)

***

فرض کنید یک دلال اسلحه هستید و با یک سامسونت بزرگ پر از بروشور و کاتالوگ «موشک هاگ ،تاو ،کرم ابرشیم و تانک چیفتن و نفربرهای زرهی..»رفتید یک جایی برای فروش کلان این چیزها، دارید با حرارت از خصوصیات «هاگ» می گویید و اینکه وقتی هاگ وقتی شلیک می شود و  به نزدیک هواپیمای هدف می رسد، منفجر می شود و به ۱۶ هزار قطعه آتش سوزان تبدیل می شود و ...که ناگهان متوجه می شوید که مشتری فقط کلت برونینگ(+) می خواهد! حس جالبی است نه ...؟!  آدم هم خیالش راحت می شود..هم احساس تاسف می کند!

- راستی آیدی ما رو زدند! با نامهربونی هک کردن! آیدی فعلی ما اینه، دوستان تجدید وضو و میثاق کنند: BAHMAN_HEDAYATI@YAHOO.COM ؛ هک کنید آیدی ما را ...مسنجر ما غنی تر می شود!